|
|
|
|
Tuesday , 06/ 01/ 2009 , Time 9 : 36 PM |
|
|
drjnF ivDfiekF, mMqrIaF qy aÌsrF iKlfÌ adflqF `c mfmly ( )
|
|
qlivMdr isMG buwtr
pM jfb df Èfsn qy pRÈfsn dfÊI huMdf jf irhf hY. rfj dI pRÈfsn ivvsQf `qy kMtrol krn vfly bhuqy kfrkunF dy dfmn dfÊdfr hn. pMjfb dy krIb do drjn ivDfiek, iek drjn qoN vwD afeI ey aYs aiDkfrI aqy krIb iek drjn hI afeI pI aYs puils aiDkfrI sMgIn aprfDF dy doÈF df sfhmxf kr rhy hn. ieMnf hI nhIN sgoN pMjfb dy muwK mMqrI smyq kuJ mMqrIaF ivruwD iBRÈtfcfr dy mfmly adflqF ivc suxvfeI aDIn hn.
bIqy idnIN pMjfb aqy hirafxf hfeIkort ivc 'dfÊI` isvl aiDkfrIaF dI pyÈ kIqI geI sUcI ny pMjfb dy pRÈfsn dI pfkIËgI aqy svwCqf dI EprI sqf qoN prdf cuwk idwqf hY. hfeIkort ƒ ByjI ies sUcI ƒ 'rIsrjyNs ieMzIaf` nfmk eyjMsI ny mIzIaf sfhmxy jfrI krky rfj dy pRÈfsink `qy rfjnIqk hlikaF ivc hlcl pYdf kr idwqI hY. ieh sUcI hryk nfgirk dy mn ivc acyq hI ieh svfl ilaf KVHf krdI hY ik iBRÈtfcfr mukq rfÈtr df supnf kI kdy swc vI sfbq hovygf? dfÊI dfmn vflf Èfsn qy pRÈfsn jnqf ƒ kdoN qwk lhU pIxIaF jokF vFg icMbiVaf rhygf? ËmInI hkIkq dyKIey qF Èfied dUr qwk ienHF svflF dy jvfb df koeI BivwK nËr nhIN afAuNdf.
pMjfb ivDfn sBf dy 17 PIsdI ivDfiekF ivruwD adflqI mfmly suxvfeI aDIn hn. vYsy awj pMjfb dI isafsq dy ipV ivc inqrx leI iek Xogqf hY 'dfÊI` hoxf. 'dfÊI` Èfsn dy mfmly `qy kFgrs aqy ÈRomxI akflI dl dovyN brfbr hn. PrvrI 2007 dOrfn hoeIaF pMjfb ivDfn sBf coxF ivc akflI-Bfjpf aqy kFgrs ny AunHF 13-13 AumIdvfrF ƒ itktF idwqIaF sn, ijnHF `qy vwK-vwK mfmly drj sn. ienHF ivcoN 20 AumIdvfrF ƒ votrF ny ivDfn sBf dIaF pOVIaF cVHn df bl bKiÈaf sI. ienHF 20 ivDfiekF ivcoN ÈRomxI akflI dl bfdl dy 11, Bfjpf dy do aqy kFgrs dy 7 ivDfiek Èfml hn.
ienHF ivDfiekF `coN 2 ivDfiekF ivruwD Dfrf 307 dy ierfdf kql vfly mfmly drj hn, iek ivDfiek ivruwD Dfrf 366, iek hor ivruwD 326, 11 ivDfiekF ivruwD DoKfDVI dI Dfrf 420, iek ivruwD 382, iek hor ivDfiek `qy Dfrf 148-149, do ivruwD 506 aqy iek ivDfiek ivruwD Dfrf 138 afid dy aprfiDk mfmly drj hn. kuJ mMqrIaF `qy iBRÈtfcfr dy adflqI mfmly suxvfeI aDIn hn. ieh vwKrI gwl hY ik swqf dy pRqfp sdkf aijhy mfmilaF ƒ dbfAux, ltkfAux jF Kqm leI inaF ivvsQf `qy vI pRBfv pfAux dI koiÈÈ kIqI jf rhI hY.
ipClI ivDfn sBf dOrfn pMj sfl pMjfb `qy hkUmq krn vfly kFgrs dy sfbkf muwK mMqrI qy mOjUdf ivDfiek kYptn amirMdr isMG, sfbkf Aup muwK mMqrI qy hux ivDfn sBf ivc ivroDI iDr dI nyqf rijMdr kOr BwTl aqy sfbkf kYbint mMqrI cODrI jgjIq isMG smyq 7 kFgrsI ivDfiek iBRÈtfcfr qy hor mfmilaF ivc adflqI pYrvfeI df sfhmxf kr rhy hn jF kr cuwky hn. AuNJ sfbkf muwK mMqrI kYptn amirMdr isMG dy Èfsn vyly vI AunHF ny swqf dy blbUqy 2002 qoN lY ky 2006 qwk vwK-vwK mfmilaF ivc AulJy 13 nyqfvF aqy aiDkfrIaF ƒ klIn icwt dy ky brI kr idwqf sI. bIbI BwTl ivruwD cwl irhf iBRÈtfcfr dy kys df vI kuJ mhIny pihlF nftkI aMq ho igaf. pr duK dI gwl ieh hY ik ienHF 'dfÊI` nyqfvF qy aiDkfrIaF ƒ svIkfr krnf afm jnqf dI iÌqrq jF ivzMbxf bx cuwkI hY. ienHF qfkqvr lokF dI jnqf nfl pCfx hI iesy rUp ivc huMdI hY. Qfxy-kcihrIaF qoN lY ky iËlHf kulYktr mukfm qwk bhuqy aiDkfrI jF krmcfrI ibnF pYsy ley kMm nhIN krdy. afm lok vI ienHF lokF ƒ irÈvq dy ky kMm krvfAux dy afdI ho cuwky hn. srkfrF BfvyN Éud iBRÈtfcfr ivc ilpq hox, pr jnqf ƒ iBRÈtfcfr mukq Èfsn dyx dy vfady qy dfavy krdIaF nhIN QwkdIaF. srkfr dI iBRÈtfcfr ivroDI muihMm dy iek nftk qihq keI iBRÈtfcfrI mwCIaF qF jfl ivc Ps vI jFdIaF hn, pr ieh koeI bhuqI vwzI gwl nhIN huMdI. iBRÈtfcfr dy mfmilaF ivcoN lgBg sfry srkfrI aiDkfrI jF krmcfrI aÉIr brI ho jFdy hn. koeI tFvF-tFvF hI sËf Bugqdf hY.
bIqy idnIN pMjfb srkfr vwloN aYzIÈnl aYzvokyt jnrl duafrf 13 dfÊI afeI ey aYs isvl aiDkfrIaF aqy 10 afeI pI aYs puils aiDkfrIaF dy nfvF dI sUcI adflq sfhmxy pyÈ kIqI geI. ienHF isvl aiDkfrIaF ivc srvyÈ kOÈl, jgjIq purI, mndIp isMG, bI[ srkfr, jI aYs pIrËfdf, sI aYs vfsqv, hrjIqieMdr gryvfl, KuÈI rfm, jy aYs mYnI, zf[ svrx isMG, ikRpf ÈMkr sroj, ÈrUqI isMG aqy zI aYs gryvfl afid Èfml hn.
isvl aiDkfrI srvyÈ kOÈl ivruwD 2001 dOrfn aYP sI afeI pMjfb df zvIËnl mYnyjr huMdy hoey srkfrI kxk ƒ Gwt kImq `qy vycx dy iqMn mfmly drj hn. afeI ey aYs aiDkfrI mndIp isMG ivruwD 2002 dOrfn aYkËIikAUitv aÌsrF aqy pMcfieq aÌsrF dIaF inXukqIaF mOky byinXmIaF krn df doÈ hY. jI aYs pIrËfdf ivruwD 2002 ivc pMjfb styt ielYktRfinks izvYlpmYNt kfrporyÈn df bqOr mYnyijMg zfierYktr huMidaF pRÈfsink kuqfhIaF krn df doÈ hY.
iesy qrHF zf[ svrx isMG `qy 2004 ivc do vwK-vwK mfmilaF ivc kys kfrvfeI aDIn hY. iqMn isvl aiDkfrIaF ky bI aYs iswDU, aYs sI agrvfl aqy jI aYs gryvfl ivruwD PfrYst ihwl rIËort mfmly ivc sI bI afeI jFc cwl rhI hY. jdoNik ky iÈvf pRÈfd aqy afr[ vYNktfrqnm iÉlfP mfmly cwl rhy hn. ies qoN ielfvf aYs aYs iZwloN aqy qyijMdr kOr ivruwD vI kuJ mfmilaF ivc jFc cwl rhI hY. iesy qrHF afeI pI aYs rYNk dy puils aiDkfrI ijnHF ƒ keI mfmilaF ivc doÈI smiJaf jFdf hY, AunHF ivc pMjfb dy sfbkf puils muKI aYs aYs ivrk, sumyD isMG sYxI, ky ky awqrI, muhMmd ieËhfr aflm, jI zI pFzy, afr pI isMG, aYs aYs soZI, prmrfj isMG, divMdr isMG grcf aqy rijMdr isMG afid dy nF Èfml hn.
'dfÊI` hox dy mfmly ivc sB qoN lMbI sUcI pMjfb dy puils aiDkfrIaF aqy krmcfrIaF dI hY. hfl hI ivc hoey iek Kulfsy qoN pqf lwgf hY ik pMjfb dy puils ivBfg ivc 1398 krmIaF ivruwD apfrfDk mfmly drj hn aqy ienHF ivc zI jI pI qoN lY ky kFstybl qwk vwK-vwK rYNkF dy puils aiDkfrI qy krmcfrI Èfml hn.
ivzMbxf vflf pihlU ieh hY ik puils dI aijhI CvI bxfAux ivc ivBfg dy sInIar aiDkfrIaF aqy rfjnIqk nyqfvF df pUrf aÈIrvfd irhf hY. ies dI hI iek imsfl hY ik aprfDk cirwqr dy doÈF vfly lMibq pey kysF df sfhmxf krn vfly puils mulfËmF ƒ qrwkIaF dyxf aqy adflqF vwloN sËf suxfey jfx qoN bfad vI AunHF ƒ ivBfg vwloN nOkrI qoN brÉfsq nf krnf.
dwsxXog hY ik pI pI afr dI Dfrf 162 ivc sfP iliKaf ik puils mulfËmF dy iKlfÌ aiqaMq gMBIr mfmly drj hox `qy AunHF ƒ qurMq nOkrI qoN brÉfsq kr idwqf jfvy. pr iewQy hkIkq ies dy Ault hY. puils irkfrz gvfh hY ik sËf hox dy bfad vI iek zI aYs pI smyq 29 puils krmcfrIaF ƒ brÉfsq nhIN kIqf igaf. puils dy 1938 aiDkfrIaF aqy krmcfrIaF ivruwD mfmilaF `coN 505 `qy hfly jFc cwl rhI hY. ienHF `coN 3 zI jI pI, 1 ey zI jI pI, 1 afeI jI, iqMn aYs pI, 4 zI aYs pI, 14 ieMspYktr, 44 aYs afeI, 59 ey aYs afeI, 175 hYz-kFstybl aqy 205 kFstybl kysF dI jFc df sfhmxf kr rhy hn. 863 puils krmcfrI adflq ivc trfiel df sfhmxf kr rhy hn aqy Pfst trfiel kort ivcoN drjnF puils krmcfrIaF ƒ sËf suxfeI jf cuwkI hY. iBRÈtfcfr qoN sfzI inaF pRxflI vI aCUqI nhIN hY. kuJ sfl pihlF jsits aYs pI brUcf ny itwpxI kIqI sI ik 20 PIsdI jwj iBRÈtfcfr `c ilpq hn.
adflqI KyqrF ivc mIzIaf mfxhfnI dy sÉq kƒnF krky hI afpxI BUimkf sImq rwKdf hY, vrnf iewQy vI sB awCf nhIN hY.
pMjfb styt afeI ey aYs afPIsrË aYsosIeyÈn dy sfbkf pRDfn bI afr bjfj df kihxf sI ik afeI ey aYs aiDkfrIaF dy aprfDk mfmilaF ivc ilpq hox dI gwl ƒ loV qoN vwD AuCfilaf jFdf hY. jdoN qwk adflq AunHF ƒ doÈI nhIN mMndI, AunHF ƒ dfÊI nhIN kihxf cfhIdf. dfÊI nyqfvF dy mfmly ivc vI vwK-vwK rfjnIqk pfrtIaF df iehI kihxf hY ik jdoN qwk adflq iksy nyqf ƒ doÈI nhIN krfr idMdI, AudoN qwk Aus nyqf `qy doÈF ƒ AuCflxf nhIN cfhIdf.
ahudy qoN lFBy ikAuN nhIN kIqf jFdf, sMgIn doÈF df sfhmxf krn vfly afeI pI aYs qy pI sI aYs aiDkfrIaF ƒ?
vw K-vwK mfmilaF df sfhmxf krn vfly dfÊI Auc aiDkfrIaF dI jo pihlI sUcI adflq dy afdyÈF dI pUrqI leI pMjfb qy hirafxf hfeIkort ivc pMjfb srkfr vwloN pyÈ kIqI geI hY, Aus nfl Auc aÌsrÈfhI df AuxqfeIaF nfl Biraf iBRÈt ichrf bynkfb hoieaf hY. ies sUcI ivc aijhy 13 afeI ey aYs aqy 10 afeI pI aYs aÌsrF dy nF Èfml hn, ijnHF ivruwD adflqF ivc POjdfrI, DoKfDVI, srkfrI PMzF dy gbn aqy byinXmIaF dy kys cwl rhy hn.
ienHF ivcoN keI aÌsrF ivruwD sI bI afeI dI jFc vI cwl rhI hY. hfly qF ieh pMjfb srkfr vwloN afpxy dfÊI pRÈfsn dI adflq ivc pyÈ kIqI pihlI hI sUcI hY, dUjI sUcI srkfr ny hfly pyÈ krnI hY. hfeIkort ivc pyÈ kIqI geI pihlI sUcI ivc ijnHF sInIar afeI ey aYs aiDkfrIaF dy nF Èfml hn, AunHF ivc ivwq kimÈnr, pRmuwK skwqr, pRbMDkI skwqr, ivÈyÈ skwqr aqy keI ivBfgF dy muKI hn. afeI pI aYs aiDkfrIaF dI sUcI ivc pMjfb dy sfbkf puils muKI rih cuwky iqMn aiDkfrIaF qoN ielfvf iek vDIk zfierYktr jnrl puils df nF vI Èfml hY.
hfeIkort dy afdyÈF `qy pMjfb srkfr vwloN pyÈ kIqI geI, dfÊI pRÈfsink aiDkfrIaF dI sUcI pRÈfsink qy inaF pRbMDF sbMDI keI nvyN svflF ƒ jnm idMdI hY.
swcfeI qF ieh hY ik srkfr ƒ clfAux vfly afeI ey aYs aqy afeI pI aYs aiDkfrI ainÈicq kfl qwk lMibq krvfAux leI afpxy aiDkfrF dI nfjfieË vrqoN krdy hn. ies nukqy dI pRoVqf leI ies sUcI ivcoN hI hvflf iml jFdf hY ik ies ivc Èfml keI Auc aiDkfrI keI sfl pihlF syvfmukq ho cuwky hn, pr AunHF ivruwD cwl rhy mfmly iksy ÌYslfkuMn pVfa `qy hfly qwk vI nhIN phuMc sky. kuJ afeI ey aYs aiDkfrIaF vwloN rYz krfs PMzF dI durvrqoN df muwdf mIzIaf ivc kuJ smF pihlF surKIaF bixaf irhf hY. pr adflq ivc pyÈ kIqI sUcI ivc srkfr df kihxf hY ik rYz krfs PMzF dI durvrqoN krn vfly aiDkfrIaF dI hfly qwk ÈnfKq nhIN ho skI. kysF ivc Psy aijhy aiDkfrIaF ƒ jnqf dy vfh-vfsqf pYx vfly ahuidaF `qy qfienfq krn jF nf krn bfry koeI spwÈt srkfrI nIqI jF hdfieqF nhIN hn.
dyÈ dI pfrlImYNt ivc qy rfjF dIaF ivDfn sBfvF ivc aksr hI bihs huMdI rihMdI hY ik iksy mYNbr pfrlImYNt, vËIr qy ivDfiek ivruwD jykr koeI mfmlf drj ho jfvy qF Aus ƒ afpxy ahudy qoN ieKlfk dy afDfr `qy qurMq asqIÌf dy dyxf cfhIdf hY. pr iehI mfpdMz dyÈ dy pRÈfsink qy puils dy Auc aiDkfrIaF sbMDI apxfAux qoN srkfrF iJjk rhIaF hn.
|
Auwpr
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
muwK KbrF
|
|
|